Honing in de zelfplukboomgaard

Op zaterdag 14 oktober is er weer de traditionele zelfplukdag (zelfplukboomgaard.nl) in de boomgaard van Wouter van Teeffelen onder aan de dijk naar Gameren, even voorbij het Kloosterwiel. Zowel het adoptieboomgedeelte achteraan als het 'vrije pluk' gedeelte vooraan hangt dit jaar flink vol met blozend rode Jonagold appels. Hier in de boomgaard kunnen de appels volop afrijpen en de smaak is dan uitstekend. Ik ben er in elk geval deze zaterdag zelf ook om honing aan de man te brengen en meer te vertellen over de bijen.

De hieronder afgebeelde klimopstruik zat vandaag 2 oktober bomvol met bijen, die dol zijn op de kwalitatief hoogwaardige honing en stuifmeel. Hedera Helix is in onze streken zo'n beetje de laatste dracht die de moeite loont voordat de winter invalt

Deze flinke klimopstruik torent hoog uit boven het dak van de bijenstand in de zelfplukboomgaard

Om te voorkomen dat muizen in de winter de kasten binnendringen, zijn alle kasten inmiddels voorzien van vlieggatverkleiners zoals hierboven

 

Op naar voorjaar 2024

Vandaag een wandeling gemaakt van maar liefst zes kilometer door de Heesseltsche Uiterwaarden. Na alle mobiliteitsperikelen is het nu vrij zeker dat het goed komt en kijk ik weer vooruit naar begin 2024.

Dit voorjaar begon met drie bijenvolken en inmiddels zijn dat er zes. Ik kon half juni een nazwermpje oppikken in Gameren-dorp en kocht bovendien twee kleine volkjes in zesramers van imker Pim in Elshout. Deze zijn bijgevoerd met suikerdeeg en nu alle groot genoeg om in 6-raams kastjes te overwinteren. Zo is er wat speling als een volk de winter minder goed door komt, het kan dan worden samengevoegd met een ander, wat sterker volk.

Hier de situatie in de zelfplukboomgaard bij Zaltbommel/Gameren. Vooraan het volkje in een 'echte' zesramer, midden een sterk volk nog van vorig jaar, aan de verre kant een volkje dat de zesramer al is ontgroeid en nu in een gewone spaarkast huist. Let ook op het nieuwe dak van lichte/dunne pvc golfplaten op de bijenstand in de zelfplukboomgaard. Het oude bitumen dak dateerde uit 2016, het had sterk geleden onder alle hete zomers sindsdien en begon door te zakken.

Een Stadsreus, gespot op een pak suikerdeeg op de bijenstand in Neerijnen. Ze komen daar regelmatig een kijkje nemen, cruisen wat voor de bijenkasten heen en weer en verdwijnen weer. Het boeit de bijen verder niet. Wel kan een bij soms even flink uithalen naar een Stadsreus als hij vlakbij de vliegopening bijvoorbeeld in een spriet hangt, maar zelfs dan lijkt dat toch meer op stoeien.

Geen welkome gast

Het blijkt dat de Aziatische Hoornaar zich inmiddels ook in onze streken heeft gevestigd. Deze zomer zijn in Zaltbommel nabij de Thorbeckestraat en in Rossum voorjaarsnesten aangetroffen en opgeruimd. Afgelopen week werd een groot zomernest opgespoord, hoog in een boom nabij de oude watertoren van Zaltbommel. Dit opsporen gebeurde deze keer doordat lokale imkers een wiekpot met lokstof ophingen als middel om een werkster te vangen. Deze werkster werd door professionele bestrijders uitgerust met een zendertje dat dan de nestlocatie aangeeft als de werkster terug vliegt. 

Overigens geven hoornaars over het algemeen minder overlast dan wespen. Ze zullen alleen steken wanneer ze zich bedreigd voelen, zoals wanneer je hun nest te dicht nadert, misschien zonder het te weten. Dat kan vooral met de kleinere nesten in het voorjaar gebeuren, een zomernest is vaak onbereikbaar. Hieronder twee filmpjes van specialisten van de provincie Gelderland, op een hoogwerker aan het werk om het nest onschadelijk te maken (bron: Bijenvereniging Bommelerwaard).

De Aziatische Hoornaar moet niet worden verward met de Europese Hoornaar: 

De Europese variant heeft een geel achterlijf en een roodachtig borststuk, de Aziatische variant heeft een zwart(er) achterlijf en een zwart borststuk en de donkerbruine poten hebben gele uiteinden. Beide zijn meestal groter dan 2 cm. 

Verder wordt ook de Stadsreus tegenwoordig veel vaker gezien:

 

Dit is geen wesp maar een zweefvlieg met een grootte tot ca. 2,5 cm.  Hij steekt niet en is volkomen ongevaarlijk. Door de klimaatopwarming komt hij nu steeds vaker ook in Nederland voor. Hij wordt ook aangeduid als Hoornaarzweefvlieg en inderdaad: hij profiteert van de gelijkenis met de hoornaar en schrikt zo andere insecten af. Zo'n imitatie wordt aangeduid als mimicry en komt vaker voor in de evolutie.

Dat was even geleden...

Meidoorn in de Heesseltsche uiterwaarden begin mei van dit jaar.
met Konikpaarden op de achtergrond

Mijn eerste levensteken van dit jaar. Het komt erop neer dat ik toch wat langer minder mobiel was dan verwacht. Ook momenteel imker ik niet zelf, dat doet net als vorig jaar Dirk van der Linden. Wel kan ik naar verwachting over een maand of wat alles weer overnemen. 

De winter is zoals voor heel imkerend Nederland ook voor mij niet zo gunstig verlopen. Van de 6 ingewinterde bijenvolken kwamen de meeste weliswaar de winter door maar slechts 3 daarvan zijn ook werkelijk het voorjaar ingegaan, uiteindelijk een verlies dus van 50%. In heel Nederland lag de wintersterfte op ongeveer 30%, in Vlaanderen was dat 23%. Hoe dat komt is nog de vraag. Vorig jaar was wel extreem warm, voor de stuifmeelkwaliteit is dat minder gunstig. Ook het najaar was nog lang warm, zodat de bijen bleven vliegen zonder dat er veel te halen was. 

De bijenstand op Bommels Buiten op de Ketelsteeg is na de winter overgenomen door Harrold van der Meer, deze honing is te koop via het restaurant Bommels Bakhuys op de Gamerschestraat in Zaltbommel. Inmiddels is van mijn stand in de zelfplukboomgaard wel een bescheiden honingvoorraad geoogst die door vaste afnemers al is gereserveerd. 

De rest van het jaar ligt het accent op het aanvullen van het aantal volken tot 4 op de bijenstanden in Zaltbommel en Neerijnen, om voorjaar 2024 eindelijk weer vrolijk verder te imkeren.

De bijenstand voor de tuinmuur bij Huis Neerijnen