1. Kasteeltuin op landgoed Neerijnen/Waardenburg
In januari 2020 zijn de twee volken aan de Zandweg in Waardenburg verplaatst naar de kasteeltuin bij het Huis Neerijnen, op het landgoed Neerijnen/Waardenburg. De bijen staan hier in de pompoenentuin, vlak voor een op het zuiden gerichte en met druivenranken begroeide tuinmuur. Ik sta hier samen met een collega-imker en onder auspiciën van de landgoedbeheerder, Geldersch Landschap & Kasteelen.
 |
De bijen voor de tuinmuur; de druivenranken op de achtergrond zijn met luchtige zakjes beschermd tegen vogelvraat |
 |
De kil onderlangs de dijk, links de uiterwaard en rechts achter de dijk het landgoed |
Een prachtige plek, meer variatie in de directe omgeving is amper voor te stellen: een weelderig loofbomenbos afgewisseld met kruidenrijke graslandjes, oude hoogstamboomgaarden, de kasteeltuinen bij het Huis Neerijnen en kasteel Waardenburg, bosranden met braambossen, de gevarieerde begroeiing van de glanshavergraslanden in de uiterwaard de Rijswaard, omzoomd met meidoorns en wilgen, en natuurlijk de tuinen en parken van de ruim binnen de vliegafstand gelegen dorpen Opijnen, Neerijnen en Waardenburg zelf.
Wat weinig mensen weten is dat de Kil onderlangs de dijk bij Neerijnen en de Kil van Hurwenen aan de overkant van de Waal ooit samen een flinke riviermeander vormden. In 1639 besloot het stadsbestuur van Zaltbommel deze meander te doorgraven en recht te trekken, om zo de vaarweg voor schepen te verkorten. De afgesneden rivierarmen bleven als 'killen' in het landschap achter. Ook bij Hurwenen loopt deze pal onderlangs de dijk.
 |
Het Huis Neerijnen bestaat in zijn huidige vorm ongeveer sinds 1700. Het diende lange tijd als gemeentehuis van de gemeente Lingewaal. Tegenwoordig is het projectbureau voor de dijkversterking Gorinchem-Waardenburg er gevestigd |
 |
Volop afwisseling en wandelgelegenheid op dit landgoed van maar liefst 330 ha |
 | |
|
De zelfplukboomgaard van Wouter van Teeffelen ligt vlakbij de kern Zaltbommel, langs de dijk naar Gameren en aangrenzend aan het natuurgebiedje het Kloosterwiel (website zelfplukboomgaard of op facebook/zelfplukboomgaard). Hier staan twee bijenvolken sinds 2016, een heel goed fruitjaar.
Begin 2018 is de helft van de aanplant gerooid, de vrijgekomen ruimte werd onder andere ingericht voor volkstuinen en een terrein met biologisch gehouden Duitse Landvarkens. Onder de naam Buitengewone Varkens was dit aanvankelijk een afstudeerproject van Josse Haarhuis, student aan de Hogere Agrarische School in Den Bosch. De varkens zijn inmiddels weer vertrokken, t Tegenwoordig wordt het vlees vooral geleverd aan kwaliteitsrestaurants.
Een goede habitat voor de bijen, met de boomgaard direct rondom, het hoog opgaande geboomte vlakbij in het Kloosterwiel, de wilde bloemen op het dijktalud, de natuurlijke begroeiing en braamstruiken langs de nevengeulen in de uitgestrekte Gamersche Uiterwaarden, volop lindebomen langs de lanen rondom en natuurlijk de tuinen en parken van Zaltbommel zelf.
Sinds kort is er wat meer perspectief dat de boomgaard in dit uitbreidingsgebied nog wel wat jaartjes kan blijven. Vandaar dat de teelt in 2019 bijvoorbeeld is uitgebreid met enkele bijzondere fruitrassen en een pompoenenveld. Ook is in mei 2019 en 2020 een bijenvriendelijke akkerrand ingezaaid. Wouter teelt het fruit hier zo biologisch mogelijk, onder andere met behulp van opgehangen bundels bamboestengels als huisvesting voor bijv. oorwurmen, die een natuurlijke vijand zijn van voor fruit schadelijke insecten. Voor zover mogelijk overwinteren de bijen hier op hun eigen (zomer)honing, zoals dat trouwens ook geldt voor de andere bijenstanden.
 | |
Het Kloosterwiel, waarschijnlijk al in de Middeleeuwen ontstaan na doorbraak van een waterkering  De gemoedelijke Duitse Landvarkens van het Pig Me-project van Josse Haarhuis |
 |
De kas op de tuin is bijna monumentaal |
Tuinontwerpster Carien van Boxtel kweekt hier de slow flowers die ze in haar ontwerpen gebruikt of die als boeket diploma-uitreikingen en bruiloften enz. luister bijzetten. Een oude vervallen tuinbouwkas is inmiddels grotendeels opgeknapt en geschikt gemaakt als mogelijke accommodatie voor partijen en cursusbijeenkomsten, er is een speelweide voor kinderen, een fruitboomgaard en tal van kweekbedden voor groenten en bloemen. Het perceel is smal en lang, het stuk achteraan tegen de Waaldijk is nu in gebruik door BuitengewoneVarkens en op het stuk vlak ervoor lopen twee Lakenvelder koeien.
 |
De drie kasten op Bommels Buiten staan flink bloot aan de zuidwestenwind. Dit schapenhek bekleed met heidemat doet dienst als windscherm en moet volgend jaar dichtgroeien met klimplanten |
Bijen zijn hier natuurlijk op hun plek te midden van die weelde aan bloemen en planten. Maar zeker telt ook mee dat de vliegafstand tot de uitgestrekte Hurwenense uiterwaard (website zodenaandedijk) hier wel heel kort is: in de vroege lente duiken de bijen meteen over de dijk de wilgen en meidoorns in rondom de Kil, direct achter de dijk. En in de zomer groeit hier een grote variëteit aan bloemen en planten, op zo’n 450 ha puur natuur.
 |
Groenten en fruit van Bommels Buiten, zoals gezien door fotografe Diana Monkhorst |
 |
...en hier verzameld voor gebruik nog op dezelfde dag in het restaurant, te bereiden door chef Simon Fust |
Geen opmerkingen:
Een reactie posten